Tại sao ngân hàng trung ương mua vàng dự trữ?
Cuộc đua tích trữ vàng của các ngân hàng trung ương
Một trong những yếu tố quan trọng nhất đẩy giá vàng từ $1,800 lên $5,073/ounce (dữ liệu tháng 2/2026 từ Vang.Today) là làn sóng mua vàng chưa từng có của các ngân hàng trung ương trên thế giới. Năm 2023, các ngân hàng trung ương mua ròng hơn 1,000 tấn vàng — năm thứ hai liên tiếp vượt mốc này. Xu hướng đó tiếp tục mạnh mẽ trong 2024-2025.
5 lý do ngân hàng trung ương mua vàng
1. Đa dạng hóa dự trữ ngoại hối
Sau khi phương Tây đóng băng hơn $300 tỷ dự trữ ngoại hối của Nga năm 2022, các quốc gia nhận ra rằng giữ USD hay EUR trong ngân hàng phương Tây không còn "an toàn tuyệt đối". Vàng — tài sản vật chất không thể bị đóng băng từ xa — trở thành lựa chọn thay thế.
Trung Quốc là ví dụ điển hình: Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã mua hơn 300 tấn vàng từ 2022-2025, nâng dự trữ lên trên 2,500 tấn. Nhiều chuyên gia cho rằng con số thực tế còn cao hơn nhiều.
2. Bảo vệ trước rủi ro tiền tệ
Khi các nước in tiền ồ ạt (Quantitative Easing), giá trị đồng tiền pháp định giảm. Vàng giữ giá trị qua hàng nghìn năm — một lượng vàng thời La Mã cổ đại vẫn mua được một bộ quần áo đẹp ngày nay.
Với nợ công toàn cầu đã vượt $315 nghìn tỷ USD, lo ngại về sức mua của đồng tiền fiat ngày càng tăng, thúc đẩy các ngân hàng trung ương chuyển một phần dự trữ sang vàng.
3. Phi đô la hóa (De-dollarization)
Xu hướng "phi đô la hóa" — giảm phụ thuộc vào đồng USD trong thương mại và dự trữ quốc tế — đang tăng tốc. Nhóm BRICS (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi và các thành viên mới) đang thúc đẩy giao dịch bằng đồng nội tệ và tăng dự trữ vàng.
Tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm từ 72% (năm 2000) xuống dưới 58%. Phần giảm đi phần lớn được thay thế bằng vàng.
4. Tài sản an toàn trong bất ổn địa chính trị
Thế giới đang trải qua giai đoạn bất ổn: xung đột Nga-Ukraine kéo dài, căng thẳng Mỹ-Trung, bất ổn Trung Đông, và nhiều điểm nóng khác. Trong bối cảnh này, vàng là "hầm trú ẩn" mà mọi ngân hàng trung ương đều muốn có.
5. Nền tảng cho hệ thống tiền tệ mới
Nhiều chuyên gia cho rằng thế giới đang dần chuyển sang một hệ thống tiền tệ mới, trong đó vàng đóng vai trò neo giá trị. Việc các ngân hàng trung ương tích cực mua vàng có thể là bước chuẩn bị cho sự chuyển đổi này.
Top 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất
- Mỹ: ~8,133 tấn
- Đức: ~3,352 tấn
- Italy: ~2,452 tấn
- Pháp: ~2,437 tấn
- Trung Quốc: ~2,500+ tấn (và đang tăng)
- Nga: ~2,336 tấn
- Thụy Sĩ: ~1,040 tấn
- Nhật Bản: ~846 tấn
- Ấn Độ: ~850+ tấn
- Hà Lan: ~612 tấn
Việt Nam có dự trữ vàng khoảng 13-14 tấn — khá khiêm tốn so với quy mô kinh tế.
Tác động đến nhà đầu tư cá nhân
Khi ngân hàng trung ương mua vàng, họ tạo ra nhu cầu nền tảng (floor demand) khổng lồ, giúp giá vàng luôn được hỗ trợ. Điều này giải thích tại sao vàng ít khi giảm mạnh và kéo dài — luôn có "người mua lớn" sẵn sàng gom.
Tại Việt Nam, giá vàng SJC hiện ở mức mua 178 triệu, bán 181 triệu đồng/lượng — phản ánh xu hướng tăng toàn cầu. Với việc các ngân hàng trung ương tiếp tục mua ròng, nhiều chuyên gia dự báo vàng có thể hướng tới $6,000/ounce trong năm 2026.
Kết luận
Nếu các ngân hàng trung ương — những tổ chức tài chính quyền lực nhất thế giới — đang tích cực mua vàng, đó là tín hiệu mạnh mẽ cho thấy vàng vẫn là tài sản giá trị nhất trong thời kỳ bất ổn. Theo dõi xu hướng giá vàng hàng ngày trên Vang.Today để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt.